Dokumenty do sprzedaży mieszkania — lista na 2026 rok
mgr inż. Damian Bartkowski, audytor energetyczny, nr wpisu 19489 · opublikowano 22.10.2026 · stan prawny na 17.10.2026
Do aktu notarialnego sprzedaży mieszkania potrzebujesz dowodu osobistego, dokumentu, na podstawie którego mieszkanie nabyłeś, numeru księgi wieczystej (jeśli mieszkanie ją ma) i świadectwa charakterystyki energetycznej, które przekazujesz kupującemu. Pozostałe dokumenty zależą od sytuacji: mieszkanie spółdzielcze, z kredytem hipotecznym, po spadku albo na obszarze rewitalizacji.
Jakie dokumenty są potrzebne zawsze?
| Dokument | Skąd go wziąć | Uwagi |
|---|---|---|
| Dowód osobisty albo paszport | — | każdego sprzedającego |
| Dokument nabycia mieszkania | Twoje dokumenty | akt notarialny kupna, umowa darowizny, prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia |
| Numer księgi wieczystej | akt nabycia, zarządca, wspólnota albo spółdzielnia | wystarczy numer — notariusz sprawdza księgę w systemie, odpisu nie musisz przynosić; spółdzielcze prawo bez księgi — zaświadczenie ze spółdzielni |
| Świadectwo charakterystyki energetycznej | osoba z wykazu uprawnionych (audytor) | przekazujesz je kupującemu przy akcie (art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków) |
Świadectwo jest jedynym dokumentem z tej listy, który musisz zamówić — resztę zwykle już masz. Bez świadectwa akt zostanie podpisany, ale notariusz pouczy Cię o grzywnie — w praktyce to pouczenie zapisuje się w akcie. Jak to wygląda w kancelarii: świadectwo energetyczne u notariusza.
Czego jeszcze mogą chcieć kupujący i bank?
Tych dokumentów przepisy nie wymagają, ale kupujący — a zwłaszcza bank, który udziela mu kredytu — często o nie prosi:
- zaświadczenie o braku zaległości w opłatach — od wspólnoty, zarządcy albo spółdzielni,
- zaświadczenie o liczbie zameldowanych osób albo o braku zameldowanych — z urzędu gminy (opłata skarbowa 17 zł). Meldunek służy wyłącznie celom ewidencyjnym i nie daje prawa do lokalu (art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności), ale kupujący chce wiedzieć, czy ktoś jest zameldowany; termin wymeldowania zwykle wpisuje się do umowy,
- wypis z kartoteki lokali — przy mieszkaniu z księgą wieczystą zwykle niepotrzebny, czasem wymaga go bank.
Ile ważne są zaświadczenia, przepisy zwykle nie mówią. W praktyce kancelarie i banki chcą dokumentów świeżych, często sprzed najwyżej miesiąca — zamawiaj je na kilka dni przed aktem.
Mieszkanie spółdzielcze — co dochodzi?
Przy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu:
- umowa wymaga formy aktu notarialnego (art. 17² ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych),
- notariusze proszą o zaświadczenie ze spółdzielni: komu przysługuje prawo, czy lokal ma księgę wieczystą, jaka jest powierzchnia i położenie lokalu, czy nie ma zaległości,
- świadectwo energetyczne też jest potrzebne — art. 11 ust. 1 pkt 1 wymienia wprost zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
- jeśli kupujący bierze kredyt, bank zwykle wymaga księgi wieczystej — można ją założyć przed sprzedażą.
Więcej o świadectwie mieszkania w bloku: mieszkanie w bloku a świadectwo.
Mieszkanie z kredytem hipotecznym — co przygotować?
- zaświadczenie z banku o wysokości zadłużenia na dzień aktu i numerze rachunku do spłaty,
- promesę banku — zobowiązanie, że po spłacie wyda zgodę na wykreślenie hipoteki.
Część ceny kupujący wpłaca wtedy bezpośrednio do Twojego banku. Opłata sądowa za wykreślenie hipoteki to 100 zł (połowa opłaty od wpisu hipoteki — ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
Mieszkanie po spadku — jakie dokumenty?
- prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia,
- dokument z urzędu skarbowego. Notariusz sporządza akt sprzedaży rzeczy nabytej w spadku po przedstawieniu zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego, że podatek zapłacono, nabycie jest zwolnione albo zobowiązanie się przedawniło, albo za jego uprzednią pisemną zgodą (art. 19 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Od 20 sierpnia 2025 r. tego zaświadczenia nie trzeba, gdy nabycie było zwolnione na podstawie art. 4a — czyli gdy spadkobierca z najbliższej rodziny (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) zgłosił nabycie w urzędzie skarbowym na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (art. 4a i art. 19 ust. 7).
Jak udowodnić zgłoszenie SD-Z2, przepisy nie mówią. Według uzasadnienia zmiany wystarczy przedstawić notariuszowi potwierdzenie zgłoszenia — np. kopię SD-Z2 z pieczęcią wpływu albo UPO, jeśli wysłano je elektronicznie. Notariusze mają jednak wątpliwości i część może nadal chcieć zaświadczenia — zapytaj przy umawianiu aktu.
Podatek dochodowy: przy mieszkaniu ze spadku 5 lat liczy się od końca roku, w którym mieszkanie nabył spadkodawca (art. 10 ust. 5 ustawy o PIT).
Obszar rewitalizacji — czy gmina może kupić mieszkanie?
Tak, jeśli mieszkanie leży na obszarze rewitalizacji, a uchwała gminy przewiduje prawo pierwokupu, albo w Specjalnej Strefie Rewitalizacji (art. 109 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy o gospodarce nieruchomościami). Wtedy najpierw podpisuje się umowę warunkową, gmina ma miesiąc od otrzymania zawiadomienia od notariusza (art. 110 ustawy o gospodarce nieruchomościami), a dopiero potem zawiera się umowę przenoszącą własność. Czy mieszkanie leży na takim obszarze, potwierdzi urząd gminy — uchwały mają terminy i bywają uchylane, więc sprawdź stan na dzień sprzedaży.
Kto płaci za dokumenty i za akt?
Przepisy rozstrzygają tylko podatki: podatek od czynności cywilnoprawnych płaci kupujący (art. 4 pkt 1 ustawy o PCC), a podatek dochodowy — sprzedający. O pozostałych kosztach decydują strony; zwyczajowo:
| Koszt | Kto zwykle płaci |
|---|---|
| Świadectwo energetyczne, zaświadczenia, wykreślenie hipoteki | sprzedający |
| Taksa notarialna, wpisy do księgi wieczystej | kupujący |
| Podatek od czynności cywilnoprawnych (2%) | kupujący — chyba że kupuje pierwsze mieszkanie i korzysta ze zwolnienia (art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, od 31.08.2023) |
| Podatek dochodowy 19% przy sprzedaży przed upływem 5 lat od końca roku nabycia | sprzedający (art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 30e ustawy o PIT; możliwa ulga mieszkaniowa) |
Strony mogą umówić się inaczej. O świadectwie osobno: kto płaci za świadectwo energetyczne. Szczegóły podatkowe ustal z doradcą podatkowym albo księgowym.
Świadectwo energetyczne — co sprawdzić przed aktem?
- Czy masz ważne świadectwo lokalu. Sprawdź w publicznym wykazie świadectw po adresie z numerem lokalu. Świadectwo jest ważne 10 lat, chyba że wcześniej zmieniono np. okna, ogrzewanie albo ocieplenie. Od 28 kwietnia 2023 r. świadectwo całego budynku nie wystarczy — musi dotyczyć sprzedawanego mieszkania (art. 11 ust. 5).
- Jeśli nie masz — zamów je, zanim wystawisz ogłoszenie. Ogłoszenie sprzedaży podaje wskaźniki ze świadectwa, jeśli zostało sporządzone: świadectwo energetyczne w ogłoszeniu.
- Przygotuj dane do zamówienia: powierzchnię z aktu, rok budowy budynku, rodzaj ogrzewania i ciepłej wody, zdjęcie budynku z zewnątrz. Brakuje papierów? Świadectwo bez dokumentacji.
Lista do odhaczenia
- Dowód osobisty każdego sprzedającego.
- Dokument nabycia mieszkania.
- Numer księgi wieczystej.
- Świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu (plik PDF i wydruk).
- Zaświadczenie o braku zaległości od wspólnoty, zarządcy albo spółdzielni.
- Zaświadczenie o osobach zameldowanych — jeśli kupujący o nie prosi.
- Mieszkanie spółdzielcze: zaświadczenie ze spółdzielni.
- Kredyt: zaświadczenie z banku i promesa.
- Spadek: postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia; potwierdzenie złożenia SD-Z2 albo zaświadczenie z urzędu skarbowego.
- Obszar rewitalizacji: informacja z urzędu gminy o prawie pierwokupu.
Pytania
Czy muszę przynieść odpis z księgi wieczystej? Nie. Wystarczy numer — notariusz przegląda księgę w systemie.
Czy sprzedam mieszkanie bez świadectwa energetycznego? Akt zostanie podpisany, ale notariusz pouczy Cię o grzywnie, a kupujący nie może zrzec się świadectwa (art. 11 ust. 4). Grzywna wynosi od 20 do 5 000 zł — kara za brak świadectwa.
Czy można sprzedać mieszkanie, w którym ktoś jest zameldowany? Tak. Meldunek nie daje prawa do lokalu. W umowie zwykle ustala się termin wymeldowania i wydania mieszkania.
Czy da się sprzedać mieszkanie z kredytem? Tak. Potrzebne są zaświadczenie z banku i promesa wykreślenia hipoteki, a część ceny trafia od razu na spłatę kredytu.
Mieszkanie po rodzicach sprzedaję po 3 latach. Czy zapłacę podatek? Pięć lat liczy się od końca roku, w którym mieszkanie nabyli rodzice, a nie od dnia spadku. Jeśli od tego czasu minęło 5 pełnych lat kalendarzowych, podatku dochodowego nie ma.
Czy przy umowie przedwstępnej potrzebne jest świadectwo? Nie — świadectwo przekazujesz przy akcie sprzedaży. Warto jednak zapisać w umowie przedwstępnej, że sprzedający wyda je przy akcie końcowym.
Ile wcześniej zamówić świadectwo? Najlepiej przed wystawieniem ogłoszenia. Świadectwo jest gotowe w 8 godzin — także w nocy i w weekendy, więc zdążysz nawet wtedy, gdy akt jest następnego dnia.
Zamów świadectwo mieszkania przed sprzedażą — od 119 zł, gotowe w 8 godzin (liczymy także noce i weekendy). Dostajesz plik PDF z podpisem kwalifikowanym, gotowy do przekazania kupującemu przy akcie.
Źródła
- Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków, t.j. Dz.U. 2024 poz. 101, art. 3, 11, 14 i 41 — https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/101/ogl/pol/pdf
- Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, art. 2 i art. 36⁴ ust. 6 (jawność ksiąg, przeglądanie po numerze), t.j. Dz.U. 2026 poz. 1066 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1066/text.pdf
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn, art. 4a i 19, t.j. Dz.U. 2026 poz. 478 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/478/text.pdf
- Nowelizacja z 25.07.2025 — nowe brzmienie art. 19 ust. 7 (zwolnienie z art. 4a), od 20.08.2025, Dz.U. 2025 poz. 1064 — https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/1064/ogl
- Infor, 22.08.2025 (wątpliwości notariuszy po zmianie art. 19) — https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/7032840,sprzedaz-spadku-z-problemami-notariusze-ostrzegaja-przed-pulapkami-w-nowych-przepisach-czy-beda-odmawiac-sporzadzania-aktow-notarialnych.html
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (opłaty od wpisów), t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1228/text.pdf
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych — zwolnienie pierwszego mieszkania, Dz.U. 2023 poz. 1463 — https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/1463/ogl
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 10, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/592/text.pdf
- Ustawa o gospodarce nieruchomościami, art. 109–110, t.j. Dz.U. 2026 poz. 399 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/399/text.pdf
- Ustawa o ewidencji ludności, art. 28 ust. 4, t.j. Dz.U. 2026 poz. 384 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/384/text.pdf
- Warszawa 19115, zaświadczenie z rejestru mieszkańców — https://warszawa19115.pl/en/-/wydanie-zaswiadczenia-z-rejestru-mieszkancow-m-st-warszawy