Jak czytać świadectwo energetyczne

Najważniejsze są trzy liczby na pierwszej stronie: EU, EK i EP — roczne zapotrzebowanie na energię w kWh na metr kwadratowy. Im niższe, tym mniej energii potrzebuje nieruchomość. Na ich podstawie, zwłaszcza EP, ocenia się charakterystykę energetyczną.

Poniżej przechodzimy przez wzór świadectwa części budynku (lokalu) opublikowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii: mieszkanie 27,63 m² w Warszawie, w bloku z 1973 r., ogrzewane ciepłem z sieci miejskiej.

Strona 1: dane i wskaźniki

Dane nieruchomości: numer świadectwa (np. SCHE/50000/100/2024), rodzaj i przeznaczenie budynku, adres, rok oddania do użytkowania, metoda (obliczeniowa albo zużyciowa), powierzchnia ogrzewana Af, powierzchnia użytkowa, data „Ważne do” i stacja meteorologiczna, z której danych liczono wynik.

Trzy wskaźniki:

Wskaźnik	Co mierzy	We wzorze
EU — energia użytkowa	ile ciepła potrzebuje sam budynek: straty przez ściany, okna i wentylację minus zyski od słońca i ludzi, plus ciepła woda	99,7 kWh/(m²·rok)
EK — energia końcowa	ile energii trzeba dostarczyć, czyli EU powiększone o straty instalacji; najbliższe rachunkom	176,6 kWh/(m²·rok)
EP — nieodnawialna energia pierwotna	EK przeliczone według tego, skąd pochodzi energia; główny wskaźnik oceny	113,1 kWh/(m²·rok)

Dlaczego EK jest wyższe od EU? Bo instalacja traci ciepło po drodze. We wzorze najwięcej przy ciepłej wodzie — rozprowadzają ją nieocieplone piony, a sprawność przesyłu wynosi tylko 0,40.

Dlaczego EP jest niższe od EK? Bo ciepło z elektrociepłowni ma niski współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej — we wzorze 0,63. Dwa identyczne mieszkania mogą mieć zupełnie inne EP, jeśli jedno ogrzewa sieć miejska, a drugie prąd albo węgiel.

Dalej na pierwszej stronie: jednostkowa emisja CO₂ (we wzorze 0,060 t na m² rocznie), udział odnawialnych źródeł energii w energii końcowej (0%) i obliczeniowe roczne zużycie nośników energii — ile ciepła sieciowego i prądu potrzeba na ogrzewanie i ciepłą wodę.

Uwaga ze wzoru: przy metodzie obliczeniowej te ilości liczy się dla standardowego użytkowania i klimatu, więc „nie pozwalają wnioskować o rzeczywistym zużyciu” — Twoje rachunki mogą być inne.

Strona 2: budynek i instalacje

• liczba kondygnacji, kubatura, temperatury w pomieszczeniach, rodzaj konstrukcji,
• przegrody — ściany, okna, stropy, z opisem warstw i współczynnikiem przenikania ciepła U: uzyskanym i wymaganym. Wymagania obowiązują tylko budynki nowo wznoszone, więc w starym bloku „uzyskany” bywa wyższy od „wymaganego” i nie jest to błąd,
• systemy — ogrzewanie, ciepła woda, chłodzenie, wentylacja — z opisem i sprawnością każdego elementu,
• inne istotne dane, np. położenie lokalu w budynku i źródło współczynnika dla ciepła miejskiego.

Strona 3: rozbicie wskaźników

Tabele EU, EK i EP w podziale na ogrzewanie z wentylacją, ciepłą wodę, chłodzenie i oświetlenie wbudowane (oświetlenia nie liczy się dla mieszkań). Tu widać, co „zjada” najwięcej energii — we wzorze ogrzewanie to ok. 72% energii użytkowej.

Strona 4: zalecenia

Pięć punktów: co poprawić przy dociepleniu budynku, co niezależnie od niego (np. wymiana okien na trzyszybowe, izolacja pionów), plus informacja, gdzie szukać szczegółów o opłacalności. Na końcu oświadczenie sporządzającego, jego imię, nazwisko, numer wpisu do wykazu i podpis.

A gdzie klasa energetyczna?

Na obecnym wzorze jej nie ma. Klasy od A+ do G są dopiero planowane — co wiadomo dziś.

Pytania

Jakie EP to dobry wynik? Najczęstszy punkt odniesienia to próg dla nowych budynków z tzw. WT 2021: EP na ogrzewanie, wentylację i ciepłą wodę najwyżej 70 kWh/(m²·rok) w domu jednorodzinnym i 65 w budynku wielorodzinnym. Istniejące mieszkania i domy nie muszą go spełniać — ani przy sprzedaży, ani przy najmie. Mieszkanie ze wzoru, w bloku z 1973 r., ma 113,1. Porównanie z mieszkaniami w 20 miastach: jaki wskaźnik EP jest dobry.

Czy z EK policzę rachunki? Orientacyjnie. EK zakłada standardowe użytkowanie, a rachunki zależą od Twoich nawyków, pogody i taryf.

---

Zamów świadectwo mieszkania — z tymi samymi wskaźnikami, podpisane i wpisane do rejestru. Od 119 zł, gotowe w 8 godzin.

Źródła

• Wzór świadectwa charakterystyki energetycznej części budynku — załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27.02.2015, Dz.U. 2015 poz. 376, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem MRiT z 28.03.2023, Dz.U. 2023 poz. 697 — https://eli.gov.pl/eli/DU/2023/697/ogl/pol/pdf
• Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków, art. 10 — https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/101/ogl/pol/pdf